Metody naturalne polegają na pilnowaniu (izolowaniu) suczki lub kotki w okresie rui. Cel jest oczywisty: nie dopuścić do pokrycia przez samca.

Suki

Pierwsza cieczka (ruja) u suki pojawia się, gdy ma ona 6-14 miesięcy. Kolejne ruje pojawiają się co 4-12 miesięcy, najczęściej co 6 miesięcy. Cieczka u suki rozpoczyna się krwawieniem (cieczeniem krwi; stąd nazwa), które trwa około 9 dni. Jest to tzw. okres przedrujowy, po którym zaczyna się ruja właściwa, czyli okres płodny trwający też około 9 dni. Zwykle za suką w rui biega stado różnej wielkości psów z całej okolicy, co dla właściciela suki jest raczej dokuczliwe i grozi niechcianą ciążą.

Jeśli planujemy ciążę u suki (nie jest to wskazane przy pierwszej cieczce), najlepszym terminem pokrycia suki jest zwykle okres między 9 a 13 dniem, licząc od początku cieczki. Jeśli jednak nie chcemy, by suka zaszła w ciążę lub by pokrył ją przypadkowy pies, musimy ją pilnować przez całą cieczkę, czyli praktycznie przez 3-4 tygodnie, licząc od pierwszego dnia cieczki. Aby sukę upilnować, musi ją wówczas wyprowadzać osoba dorosła. Dziecko nie jest w stanie obronić suki przed sforą psów, a widok kopulujących psów może być dla niego wstrząsający. Po spacerach suka musi być zamykana w budynku. Płot nie jest dla „zakochanego” psa przeszkodą nie do pokonania

Kotki

Pierwsza rujka u kotki pojawia się, gdy ma ona 6-12 miesięcy, i występuje wiele razy w ciągu roku. Stosowanie metody naturalnej jest bardzo uciążliwe: trzymana w zamknięciu kotka w rui „umila” nam noce swoim śpiewem przez czas dłuższy niż tydzień.